Kailan puwedeng tanggalin ang empleyado?
Ayon sa Labor Code, puwede lang tanggalin ng employer ang empleyado kung may sapat na dahilan at dumaan sa tamang proseso.
- Just causes (Article 297 ng renumbered Labor Code): dahil sa pagkakamali ng empleyado, gaya ng mabigat na maling asal, sadyang pagsuway, malubha at paulit-ulit na pagpapabaya sa trabaho, panloloko o pagsira ng tiwala, at paggawa ng krimen laban sa employer o sa pamilya nito.
- Authorized causes: dahil sa kalagayan ng negosyo (Article 298), gaya ng paggamit ng makinang pumapalit sa tao, redundancy, retrenchment at pagsasara ng negosyo, o dahil sa sakit (Article 299). Kadalasang may kasamang separation pay ang mga ito.
Tamang proseso (due process)
Sa just causes, kadalasang kailangang sundin ng employer ang two-notice rule: unang nakasulat na abiso na nagsasabi ng paratang at nagbibigay ng pagkakataong magpaliwanag, at pangalawang nakasulat na abiso ng desisyon pagkatapos mapakinggan ang empleyado.
Sa authorized causes na may kinalaman sa negosyo (Article 298), kailangang abisuhan nang nakasulat ang empleyado at ang DOLE nang hindi bababa sa 30 araw bago ang pagtanggal.
Kung dahil sa sakit ang pagtanggal, ayon sa Korte Suprema, kailangan ng sertipikasyon mula sa isang competent public health authority na hindi na gagaling ang sakit sa loob ng anim na buwan kahit may tamang gamutan, at kailangan ding bigyan ang empleyado ng dalawang nakasulat na abiso.
Kung iligal ang pagtanggal
Maaaring may karapatan ang empleyado na maibalik sa trabaho (reinstatement) nang walang nawawalang seniority, at makatanggap ng buong backwages. Kung hindi na puwedeng ibalik sa trabaho, maaaring separation pay ang ibigay. Puwede ring singilin ang hindi nabayarang sahod at benepisyo.
Palugit (deadline)
- Karaniwang dapat isampa ang reklamo sa illegal dismissal sa loob ng apat na taon mula sa pagkatanggal.
- Ang money claims, gaya ng hindi nabayarang sahod at benepisyo, ay karaniwang dapat isampa sa loob ng tatlong taon mula nang dapat itong nabayaran.
Saan magsasampa
Karamihan sa reklamo sa labor ay nagsisimula sa paghingi ng tulong sa ilalim ng SEnA sa DOLE o NLRC. Kung walang areglo, dadalhin ang reklamo sa Labor Arbiter.
Mga tip
- Itago ang payslip, ID, kontrata at lahat ng abiso mula sa employer.
- Basahing mabuti ang anumang quitclaim o release bago pumirma.
- Isulat ang petsa ng mahahalagang pangyayari, gaya ng araw na sinabihan kayong huwag nang pumasok.
Pangkalahatang impormasyon lamang ang gabay na ito hanggang Oktubre 2026. Hindi ito legal na payo. Nagbabago ang mga batas at patakaran, at mahalaga ang mga detalye ng bawat kaso. Kumonsulta sa abogado tungkol sa inyong sitwasyon.