Kanus-a matangtang ang empleyado?
Ubos sa Labor Code, ang employer makatangtang lang sa empleyado kung naay balido nga hinungdan ug moagi sa sakto nga proseso (due process).
- Just causes (Article 297 sa renumbered Labor Code): tungod sa sayop sa empleyado, sama sa grabe nga misconduct, tinuyo nga pagsupak, grabe ug balik-balik nga pagpasagad sa trabaho, panglimbong o paglapas sa pagsalig, ug pagbuhat og krimen batok sa employer o sa pamilya niini.
- Authorized causes: tungod sa kahimtang sa negosyo (Article 298), sama sa paggamit og makina nga mopuli sa tawo, redundancy, retrenchment ug pagsira sa negosyo, o tungod sa sakit (Article 299). Kasagaran naay separation pay niini.
Due process
Sa just causes, kasagaran kinahanglan sundon sa employer ang two-notice rule: unang sinulat nga pahibalo nga naglatid sa sumbong ug naghatag og higayon sa empleyado nga mopasabot, dayon ikaduhang sinulat nga pahibalo sa desisyon human madungog ang empleyado.
Sa authorized causes nga may kalabotan sa negosyo ubos sa Article 298, kinahanglan hatagan og sinulat nga pahibalo ang empleyado ug ang DOLE labing menos 30 ka adlaw sa dili pa ang pagtangtang.
Kung tungod sa sakit ang pagtangtang, kinahanglan sumala sa Korte Suprema ang sertipikasyon gikan sa competent public health authority nga dili na maayo ang sakit sulod sa unom ka bulan bisan sa sakto nga pagtambal, ug kinahanglan usab hatagan ang empleyado sa duha ka sinulat nga pahibalo.
Kung ilegal ang pagtangtang
Ang empleyado nga ilegal nga gitangtang mahimong adunay katungod nga mabalik sa trabaho (reinstatement) nga walay mawala sa seniority, ug makadawat og tibuok backwages. Kung dili na posible ang pagbalik sa trabaho, mahimong separation pay ang ihatag. Mahimo usab singilon ang wala nabayri nga suweldo ug benepisyo.
Mga deadline
- Ang reklamo sa illegal dismissal kasagaran ipasaka sulod sa upat ka tuig gikan sa pagtangtang.
- Ang money claims, sama sa wala nabayri nga suweldo ug benepisyo, kasagaran ipasaka sulod sa tulo ka tuig gikan sa dihang angay unta kini nabayran.
Asa ipasaka
Kadaghanan sa reklamo sa labor magsugod sa pagpangayo og tabang ubos sa SEnA sa DOLE o NLRC. Kung walay areglo, dad-on ang reklamo sa Labor Arbiter.
Mga tip
- Itago ang inyong payslip, ID, kontrata ug tanang pahibalo gikan sa employer.
- Basaha pag-ayo ang bisan unsang quitclaim o release sa dili pa mopirma.
- Isulat ang mga petsa sa importante nga panghitabo, sama sa adlaw nga giingnan mo nga dili na mosulod.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini nga giya hangtod Oktubre 2026. Dili kini legal nga tambag. Nausab ang mga balaod ug lagda, ug importante ang mga detalye sa matag kaso. Pakonsulta sa abogado bahin sa inyong sitwasyon.